Bevoegd is niet genoeg

Bevoegd is niet genoeg

Bij cosmetische ingrepen is bekwaam zeker zo belangrijk als bevoegd.

Voor alle beroepen geldt dat opleiding alleen niet maakt dat je goed in je werk bent. Voor (cosmetisch) artsen geldt dit nog veel sterker. Je wilt natuurlijk de allerbeste behandeling en die kan alleen iemand je geven die naast bevoegd, ook bekwaam is. 

Bekwaam is niet iets extra’s, het is een wettelijk vastgelegd vereiste voor zorgverleners. De voorwaarde van bevoegdheid gecombineerd met bekwaamheid geldt met name voor de zogenaamde ‘risicovolle handelingen’. Dit zijn handelingen die bij uitvoering door iemand die niet bevoegd en bekwaam is, schade aan de gezondheid kunnen aanbrengen. 

Voorbehouden handelingen zijn een specifieke categorie van de risicovolle handelingen. Het zijn handelingen die een hoge mate van risico inhouden. Deze handelingen zijn daarom voorbehouden aan artsen. Wel mag een arts onder bepaalde voorwaarden een dergelijke handeling door een andere erkende zorgverlener (zoals een verpleegkundige) laten uitvoeren. Voorbeeld van een voorbehouden handeling is het geven van injecties.

De Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg

De wet die dit alles vastlegt, is de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (de Wet BIG, 1993). Je bent vast weleens de vermelding ‘BIG-geregistreerd’ tegengekomen. Volgens de Wet BIG moeten zorgverleners geregistreerd staan. Dit kan alleen als zij bevoegd zijn. In de Wet BIG worden in artikel 36 de risicovolle handelingen opgenoemd waarvan 14 voorbehouden zijn. Artikel 35.a legt vast wie deze handelingen mogen verrichten.

Zorg verlenen met een eigen verantwoordelijkheid 

Met de invoering van de Wet BIG in 1997 is het absolute verbod op onbevoegde uitoefening van de geneeskunde komen te vervallen zoals dat in de Wet Uitoefening Geneeskunst (WUG) van Thorbecke (1865) was vastgelegd. De Wet BIG is ingevoerd omdat men aan de uitoefening van individuele gezondheidszorg meer vrijheid wilde geven en zo veel mogelijk mensen in staat wilde stellen zorg te verlenen met een eigen verantwoordelijkheid. 

De opzet was alleen datgene te reguleren dat vanuit een oogpunt van ‘veilige zorg’ echt noodzakelijk is. Dit betrof met name handelingen van beroepsbeoefenaren die, indien ondeskundig of onzorgvuldig uitgevoerd, grote risico’s opleveren voor patiënten. 

De doelstelling van de Wet BIG is tweeledig: 

    1. het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de beroepsuitoefening en 
    2. het beschermen van de patiënt tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door beroepsbeoefenaren.

Er wordt hier niet alleen over bevoegdheid gesproken, maar ook over deskundigheid. In de praktijk wordt meestal over bevoegdheid en bekwaamheid in plaats van deskundigheid gesproken. Er bestaat een overlap tussen deze termen. Bevoegdheid kun je definiëren als het hebben van alle nodige papieren en registraties. Deskundigheid zou je ruimer kunnen zien, niet alleen het hebben van alle papieren, maar ook zorgen voor het handhaven en ontwikkelen van kennis en vaardigheid. Kortom, weten wat je doet. Eigenlijk is deskundigheid de combinatie van bevoegdheid en bekwaamheid.

Het is ook vastgelegd dat de beroepsgroepen binnen de zorg, via hun beroepsverenigingen, zelf de eisen van deskundigheid bepalen in overleg met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Aanstaande wijziging Wet BIG

In 2022 heeft het kabinet besloten de Wet BIG te gaan wijzigen. Een van de wijzigingen zal zijn dat er duidelijker wordt aangegeven welke zorgverlener welke voorbehouden handelingen mag verrichten. Een andere belangrijke wijziging is een betere waarborg dat patiënten door bevoegde en bekwame zorgverleners behandeld worden. Er zal een BIG-raad worden aangesteld die kan adviseren over de criteria voor voorbehouden handelingen.

Samenvattend: bekwaamheid en bevoegdheid van zorgverleners is een belangrijk onderwerp dat volop in de belangstelling staat.

Hoe word je bevoegd?

Bevoegdheid is een duidelijk begrip. Door opleiding en diploma word je bevoegd. Het gaat dan vooral om theoretische kennis, ook al wordt er in de praktijk geoefend.

Hoe word je bekwaam?

Bekwaamheid is lastiger vast te stellen. Dit is een minder objectief begrip. De uitvoerder van de handeling zal in grote mate zelf moeten bepalen of hij/zij bekwaam is. Er kunnen wel algemene criteria vastgelegd worden door de betreffende beroepsgroepen of klinieken. 

Algemene criteria voor bekwaamheid kunnen zijn: 

      • ervaring
      • aantal behandelingen
      • frequentie
      • klanttevredenheid
      • verplicht bijhouden.

De officiële definitie van bekwaamheid is:

      • de (bevoegde) zorgverlener is bekwaam, als hij/zij: kennis heeft over de handeling, de technieken, het doel, de anatomie, de risico’s, voor- en nazorg en eventuele complicaties;
      • de handeling en bijkomende activiteiten, zoals beslissen en informeren, goed uitvoert.

Dat de artsen bij Ivy clinics bevoegd zijn, spreekt voor zich. Dat de artsen bij Ivy bekwaam zijn, staat buiten kijf. Wij willen de allerbeste zorg bieden en stellen daarom heel hoge eisen aan iedereen die bij en voor ons werkt. De bekwaamheid van onze artsen is onder andere gebaseerd op ervaring verworven met het veelvuldig uitvoeren van dezelfde behandelingen. Oefening baart kunst. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er ook maar iemand bij ons aan het oefenen is op onze cliënten. De behandelaars hebben al voldoende geoefend voordat zij bij Ivy clinics kwamen en beheersen nu de kunst. 

De bekwaamheid van de behandelaars wordt ook nog eens versterkt door de specialisaties van de behandelaars. Zo hebben wij artsen die uitsluitend ooglidcorrecties uitvoeren en behandelaars die uitsluitend injectables geven. Daarnaast houden de behandelaars alle nieuwe ontwikkelingen en technieken door nascholing en het bezoeken van congressen. 

Controleer of een arts in het BIG register staat

Doe jezelf niet tekort! Controleer of een arts bevoegd is, er zal altijd op de website vermeld staan dat de arts BIG geregistreerd is (of zoek in het BIG-register). Of een arts daarnaast bekwaam is, is moeilijker vast te stellen. Ga af op ervaringen van anderen, kijk hoe lang de arts de specifieke procedure uitvoert, enz.

Bij Ivy clinics kun je ervan verzekerd zijn dat de behandelaars bevoegd en bekwaam zijn.

Geschreven door:

Judith Eggersman

Judith Eggersman is de directeur van Ivy clinics, een toonaangevende cosmetische kliniek gespecialiseerd in fillers en ooglidcorrecties. Ze heeft uitgebreide ervaring en expertise in de cosmetische industrie. Met haar deskundige team streeft ze naar natuurlijke en harmonieuze resultaten die de individuele schoonheid van elke cliënt benadrukken. Judith blijft zich voortdurend bijscholen en deelt haar kennis met collega's en cliënten.