Botuline toxine is een eiwit afkomstig uit de bacterie Clostridium botulinum. Het is een medicijn dat voor veel medische én esthetische toepassingen gebruikt wordt met als doel de werking van de prikkeloverdracht van zenuwen naar spieren en klieren te beïnvloeden. De meest bekende toepassing van spierontspanners (Botox, Bocouture en Dysport) is het verminderen van rimpels bij de frons, op het voorhoofd en de kraaienpootjes. Minder bekend is dat botuline toxine (de werkzame stof) al jaren lang wordt ingezet bij allerlei medische aandoeningen, zoals overmatige spierspanning.

In dit artikel beschrijven we alle medische toepassingen van botuline toxine.

Traptox

Laten we met de meest actuele toepassing beginnen. Waarschijnlijk heb je onlangs wel ergens de term ‘Barbie Botox’ voorbij zien komen. Dat lijkt een trend naar aanleiding van de gelijknamige succesvolle film, maar is eigenlijk een toepassing van Botox om de spierspanning te verminderen in de trapezius. Dit helpt tegen spanningsklachten in de nek en schouders, ook wel bekend als ‘Traptox’. Bijkomend ‘voordeel’ is dat de spier na een behandeling met Botox in volume afneemt en er optisch een slankere nek ontstaat (inderdaad, net als Barbie), maar de behandeling kent ook nadelen.

Je kunt je voorstellen dat de trapezius een belangrijke functie heeft. De trapezius, ook wel bekend als monnikkapspier, bevindt zich over het grootste gedeelte van de bovenrug en loopt verder naar boven tot de nek. De trapezius draagt de schouders en houdt de schouderbladen op hun plaats. Verder helpt de spier bij het omhoog brengen van de armen, het dragen van het hoofd en het optrekken van de schouders. Bij spanningsklachten kan een behandeling met botuline toxine voor verlichting zorgen, maar zonder klachten (dus enkel voor een esthetisch effect) raden we deze behandeling af. We zouden niet willen dat je je hoofd niet meer goed recht kunt houden. Of je armen niet op kunt tillen.

Overmatig zweten

Waar botuline toxine minstens zo effectief is gebleken als bij het verminderen van rimpels, is het verminderen van overmatige zweetproductie, de medische term voor overmatig zweten is hyperhidrose. Dat botuline toxine daar effect op heeft komt doordat de stof de zenuwuiteinden van de zweetklieren blokkeert. Hierdoor kunnen de zenuwen geen zweet meer produceren. Dat effect is wel tijdelijk en vaak minder lang dan het effect op bijvoorbeeld de frons. Er groeien namelijk weer nieuwe zenuwuiteinden aan om de geblokkeerde zenuweinden te vervangen. In principe kan botuline toxine worden toegepast bij overmatig zweten in de handpalmen, de voetzolen en de oksels. Voor overmatig zweten in de oksels is de behandeling het meest effectief. Behandeling van de voeten en handen is pijnlijk en de werking houdt meestal ook niet erg lang aan.

Tandenknarsen

De kaakspieren zorgen ervoor dat je goed kunt eten en praten, maar als de spanning te groot is kan het ook resulteren in tandenknarsen en kaakklemmen. De medische term voor beide vormen is ‘bruxisme’. Tandenknarsen gebeurt vooral terwijl je slaapt, terwijl kaakklemmen ook overdag voorkomt. Meestal zijn tandenknarsen en kaakklemmen onschuldig, maar je kunt er wel klachten door ontwikkelen, zo kunnen je tanden slijten, kan er spanningshoofdpijn ontstaan en de kaakspieren kunnen vergroten. Met botuline toxine kan de spierspanning verminderd worden, waardoor de klachten afnemen. Als neveneffect zorgt de spierontspanner ook voor afname van het volume van de kaakspier. Dat kan een motivatie zijn om de behandeling te ondergaan, want het esthetische resultaat is dan ‘face slimming’. Als we het over face slimming hebben, bedoelen we het behandelen van de kaakspieren met botuline toxine waarbij de vorm van het gezicht versmald wordt. De overontwikkelde kaakspier kan zorgen voor een hoekige en brede kaak. Bij face slimming neemt het volume van de kaakspier af en wordt het onderste gedeelte van het gezicht slanker. Dit kan een wenselijk effect zijn, maar als je gehecht bent aan je sterke kaaklijn ook een reden om de behandeling niet te ondergaan.

Migraine

De toepassing van botuline toxine bij migraine is een bekende. Toch is de behandeling niet per se de oplossing voor iedereen met migraine. Migraine is een neurologische aandoening waarbij er sprake is van terugkerende hevige hoofdpijn. Soms lijkt botuline toxine de klachten te verminderen, maar dat is niet bij iedereen zo. Mogelijk draagt ook spierspanning bij aan het ontstaan van de hevige hoofdpijnen. Als dat het geval is, lijkt het aannemelijk dat spierontspanners daar inderdaad een gunstige invloed op hebben, maar het werkt dus niet voor iedereen. Voor het behandelen van migraine zal er vaak eerst gekeken worden naar medicatie. Onder behandeling van een neuroloog worden er vaak medicijnen als metoprolol en candesartan voorgeschreven.

Lees hier meer over Botox bij spanningshoofdpijn.

Belangrijk om te weten is dat je geen behandeling met botuline toxine kunt ondergaan als je:

• zwanger bent of borstvoeding geeft;
• allergisch bent voor botuline toxine of bijproducten;
• medicijnen gebruikt die de werking van botuline toxine kunnen versterken of beïnvloeden, als antibiotica, (aminoglycosiden), benzodiazepines, lithiumzouten, prednison of een medicijn dat een spierontspannende werking heeft waaronder spierverslappers of een medicijn dat invloed heeft op de stolling (o.a. aspirine);
• een spierziekte hebt;
• een neurologische aandoening hebt;
• recent een tetanus-injectie hebt gehad.

Vergoeding bij medische toepassing van botuline toxine

Bij Ivy clinics ligt de focus op toepassingen van botuline toxine met een esthetisch effect. Desalniettemin zijn onze artsen ervaren in het uitvoeren van medische toepassingen met een esthetische bijwerking, zoals het verminderen van tandenknarsen met als esthetisch bijkomend effect het versmallen van het gezicht. De meeste esthetische toepassingen worden niet vergoed door zorgverzekeraars. In sommige gevallen (deels) wel. Informeer bij je eigen zorgverzekeraar wanneer en hoe je in aanmerking kunt komen voor vergoeding.

Consult botuline toxine bij Ivy clinics

Overweeg je een behandeling met botuline toxine? Je bent van harte welkom voor een persoonlijk gesprek bij een van onze cosmetisch artsen. Tijdens het gesprek worden je wensen besproken en zal de arts je een vrijblijvend behandelvoorstel doen. Ook worden de voor- en nadelen van een behandeling met spierontspanners besproken. Een kosteloos adviesgesprek vraag je gemakkelijk aan via deze link.