Wat is hyperpigmentatie?
Hyperpigmentatie is een huidaandoening waarbij delen van de huid donkerder kleuren dan de normale huid door een overmatige of ongelijkmatige productie van melanine. Deze donker gekleurde vlekken of verkleuringen op de huid zijn vaak zichtbaar in het gezicht, de hals, de handen of andere zonbeschenen delen. Het is geen ziekte op zich, maar een symptoom van verschillende oorzaken zoals zonneschade, hormonale disbalans of huidveroudering.
De term hyperpigmentatie omvat verschillende type pigmentverstoringen zoals melasma, ouderdomsvlekken, post-inflammatoire hyperpigmentatie en sproeten. Dit soort vlekken zijn de zichtbare manifestatie van hyperpigmentatie. Hyperpigmentatie is de overkoepelende term voor het onderliggende proces waarbij te veel pigment in de huid wordt aangemaakt en opgeslagen.
Oorzaken van hyperpigmentatie
- Zonneschade en huidveroudering – langdurige blootstelling aan UV-straling stimuleert pigmentcellen.
- Hormonale invloeden – zoals het zwangerschapsmasker (melasma) of gebruik van anticonceptie.
- Medicijnen en cosmetica – bepaalde medicatie of ingrediënten in cosmetica kunnen pigmentreacties uitlokken.
- Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) – donkere vlekken na ontsteking, acne of wondjes.
- Huidaandoeningen – auto-immuungerelateerde huidontstekingen zoals lichen planus, psoriasis en eczeem.
- Vitaminetekort – een tekort aan vitamine B12. Een tekort aan vitamine B11 en A worden in verband gebracht met verminderde regulatie van de melanineproductie en huidvernieuwing.
Kenmerken van hyperpigmentatie
- Donkerbruine tot zwartbruine vlekken of vlekjes.
- Somtijds scherp begrensd, soms diffuser en in elkaar overlopend.
- Wanneer het pigment dieper in de huid ligt, kan dit een grijsbruine tot grijsblauwe gloed geven.
- Kan cosmetisch storend zijn, vooral in het gezicht.
- Kan op zichzelf staan of samengaan met andere huidproblemen.
>> Naast deze vormen van hyperpygmentatie bestaan er nog types zoals “café-au-lait” vlekken en Poikiloderma van Civatte, ook wel bekend als Erythrosis interfollicularis colli of zonnehals.
Leeftijd & hyperpigmentatie
Hyperpigmentatie komt voor op alle leeftijden, maar de oorzaak en het beste behandelplan verschillen per levensfase. Daarom bekijken we niet alleen het type vlek, maar ook naar de leeftijdsgebonden factoren en de conditie van de huid.
Tieners & twintigers: PIH door acne en ontstekingen
Bij een onrustige jonge huid kunnen er na puistjes en ontstekingen donkere plekjes op de huid achterblijven, dit wordt ook wel rest acne genoemd. Om dit te voorkomen ligt de focus op het kalmeren van de huid door middel van ontstekingscontrole, milde peelings en consequente zonbescherming. Daarnaast kan microneedling worden ingezet om de rest acne plekjes sneller te laten verdwijnen.
Dertigers & veertigers: melasma & hormonen
Hormonale schommelingen (zwangerschap, anticonceptie) kunnen melasma uitlokken. Deze vorm staat daarom ook wel bekend als het “zwangerschapsmasker”. Behandeling vraagt om pigmentremmende protocollen, goede huidverzorgingsproducten voor thuis en strikte UV-bescherming. Agressieve behandelmethoden worden bij deze vorm vermeden om verergering van de hyperpigmenatatie te voorkomen.
Veertig & vijftig-plus: zonnevlekken & ouderdomsvlekken
Chronische UV-blootstelling leidt vaker tot solar lentigines (“zonnevlekken”). IPL en peelings kunnen zeer effectief worden ingezet bij deze vorm van pigmentatie. Door de afgestemde lichttherapie halen we het pigment omhoog en verdwijnen de vlekken vaak al met een paar behandelingen. Bij vrouwen in deze leeftijdscategorie die in de (peri)menopauze zitten, kan HST (hormoonsubstitutietherapie) ook een factor zijn om rekening mee te houden. Naast de positieve effecten van HST op de huid stimuleren oestrogeen en progesteron namelijk de productie van melanine en kunnen daardoor – vooral in combinatie met zonlicht – hyperpigmentatie verergeren.
Behandelingen bij Ivy clinics
De juiste behandeling hangt af van het type pigmentvlek en de onderliggende oorzaak. De huidtherapeut bekijkt tijdens een consult de huid en stelt samen met jou een persoonlijk behandelplan op. Vaak is het belangrijk om ook te kijken naar de oorzaak van de hyperpigmentatie, om herhaling te voorkomen.
- MeLine behandelprotocol professionele behandelingen in de kliniek in combinatie met producten voor thuisgebruik.
- IPL behandeling verwarming en verwijdering van het pigment door de absorptie van IPL licht.
- Chemische peelings voor egalisatie van pigment.
- Cosmeceuticals voor thuis (o.a. MeLine, AlumierMD, emerginC).
Wat kun je zelf doen?
Bij pigmentverstoringen is het belangrijk om – ook na een cosmetische behandeling – nieuwe pigmentvorming tegen te gaan. Dit kun je onder meer doen door te letten op onderstaande punten:
- Bescherm je huid dagelijks met een breed spectrum zonnebrandcrème (SPF 30 of 50).
- Beperk intensieve zonblootstelling en vermijd zonnebanken.
- Gebruik geen producten met irriterende ingrediënten zoals parfum.
- Volg het voorgeschreven protocol voor huidverzorging met producten die pigmentatie helpen voorkomen zoals een serum met vitamine C.
Gratis en vrijblijvend advies
Wil je weten welke behandeling het beste past bij jouw huid en type hyperpigmentatie? Plan dan een gratis en vrijblijvend consult in bij onze huidtherapeuten.
